Last Update: 

मुख्य पान संपादकीय शब्दाशब्दांत धोक्यात हरवणारी वाट लघुतम कथा हितगूज विचारांचा नवा 'कॅनव्हास'
 
कृष्ण-धवल पलीकडे... छोट्या पडद्यावरची प्रसिद्ध अभिनेत्री प्रत्युषा बॅनर्जी हिने आत्महत्या केली, या घटनेला पंधरवड्याहून अधिक काळ लोटला पण त्याचे कवित्व अजूनही शिल्लक आहे. या संदर्भात रोज काही ना काही बातम्या अजूनही ऐकू येतात, प्रसिद्ध होत आहेत.

Monday, April 25, 2016 AT 12:00 AM (IST)

ं परंपरा आणि आपण धार्मिक ठिकाणचे अपघात आपल्याला नवीन नाहीत. जे नैसर्गिक असतात, तिथे फार काही करता येत नाही पण जे माणसामुळे, त्याच्या चुकीमुळे होतात, त्यापासून आपण काही शिकत नाही, हेच खरे. केरळच्या कोल्लम येथे परावूर पुट्टींगल देवी मंदिरात फटाक्‍यांच्या आतषबाजीमुळे जी दुर्घटना झाली, ती याच स्वरूपाची आहे. शंभराहून अधिक लोकांचा बळी घेणाऱ्या या दुर्घटनेतून तरी आपण काही शिकणार आहोत का, हा खरा प्रश्‍न आहे.

Monday, April 18, 2016 AT 12:00 AM (IST)

परंपरा आणि आपण  धार्मिक ठिकाणचे अपघात आपल्याला नवीन नाहीत. जे नैसर्गिक असतात, तिथे फार काही करता येत नाही पण जे माणसामुळे, त्याच्या चुकीमुळे होतात, त्यापासून आपण काही शिकत नाही, हेच खरे. केरळच्या कोल्लम येथे परावूर पुट्टींगल देवी मंदिरात फटाक्‍यांच्या आतषबाजीमुळे जी दुर्घटना झाली, ती याच स्वरूपाची आहे. शंभराहून अधिक लोकांचा बळी घेणाऱ्या या दुर्घटनेतून तरी आपण काही शिकणार आहोत का, हा खरा प्रश्‍न आहे.

Monday, April 18, 2016 AT 12:00 AM (IST)

निर्णय तर झाला, पुढे काय? हिंदू मंदिरांमध्ये जेथे पुरुषांना प्रवेश मिळतो, तेथे महिलांनाही प्रवेश मिळायलाच पाहिजे. महिलांच्या समान हक्कांच्या आड कोणी येत असेल, तर त्यांच्याविरुद्ध गुन्हा नोंदवावा... अशा स्पष्ट शब्दांत उच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधीशांनी राज्य सरकारला सुनावले. त्यावर, "मंदिर प्रवेशाबाबत महिला व पुरुष यांच्यात भेदभाव केला जाणार नाही.

Monday, April 11, 2016 AT 12:53 PM (IST)

सर्वोत्कृष्टतेचा आग्रह हवाच एखाद्या गोष्टीवर एकमत झाले आहे, असे कधी दिसतच नाही. मग तो चित्रपट असो, एखादी वस्तू असो, पुस्तक असो, चित्र असो, भाजी असो किंवा काहीही... कदाचित बहुमत होईल पण पूर्ण एकमत... शक्‍यच नाही! कारण व्यक्ती तितक्‍या प्रकृती. नुकत्याच जाहीर झालेल्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांबद्दल तरी एकमत कसे होईल? मतभिन्नता तर असणारच, ती दरवेळीच असते पण या वेळी नाराजीचे प्रमाण जास्त आहे, हे नक्की.

Monday, April 04, 2016 AT 12:00 AM (IST)

पर्यावरण, प्राणी आणि आपण! जंगलचा राजा वाघ.. अतिशय देखणे जनावर. आजही या प्राण्याने आपला आब, आपला रुबाब जपला आहे. कदाचित त्याच्या या रुबाबदार डौलदारपणामुळेच तो व त्याची प्रजाती वारंवार अडचणीत येत असते. या ना त्या कारणाने वाघ सतत चर्चेत असतो, पण यात त्याचा दोष कधीच नसतो. वाघच काय, माणूस वगळता प्रत्येक प्राण्याचे एक अनुकरणीय वैशिष्ट्य आहे, ते म्हणजे खोडी काढल्याशिवाय कोणताही प्राणी कोणालाही मुद्दाम इजा पोचवत नाही.

Monday, March 28, 2016 AT 12:00 AM (IST)

पाण्यासाठी दाहीदिशा... पावसाने यंदा हुलकावणी दिली आणि संपूर्ण राज्यात चिंतेचे वातावरण पसरले. कसेबसे इतके महिने गेले, पण आता समोर उन्हाळा उभा ठाकला आहे. मार्चचा मध्य, अजून एप्रिल, मे हे दोन महिने जायचे. जूनमध्ये पावसाने दर्शन दिले तर ठीक पण आतापर्यंतचे चित्र पाहता जून-जुलै तसे कोरडेच जातात. त्यामुळे ते दोन महिने अधिक धरायला हवेत.

Monday, March 21, 2016 AT 12:00 AM (IST)

नाते निकोप हवे आपल्याकडे अनेक महत्त्वाचे संस्कार आहेत. त्यापैकी लग्न किंवा विवाह संस्कार हा एक होय. यामध्ये ठरवून केलेल्या विवाहांपासून प्रेमविवाह आणि अगदी अलीकडच्या "लिव्ह इन रिलेशनशिप'पर्यंत आपण मजल मारली आहे. अर्थात हा प्रवास लिहिता-वाचताना वाटतो तितका सोपा कधीच नव्हता पण समाज म्हणून आपण खूप नाही, तरी काही प्रमाणात इथपर्यंत पोचलो आहोत. मात्र त्यामुळे संबंधितांना समाधान मिळाले आहे, असे दिसत नाही.

Monday, February 29, 2016 AT 12:00 AM (IST)

जीवघेणा मुहूर्त आपल्याकडे मुहूर्ताला प्रचंड महत्त्व आहे. वास्तविक विज्ञानयुगात ते कमी व्हायला हवे पण प्रथा-परंपरा, जपजाप्य वगैरे गोष्टींचे महत्त्व वाढतानाच दिसते आहे. या सगळ्या गोष्टींसाठी मुहूर्त आवश्‍यक असतो, त्यामुळे साहजिकच मुहूर्तालाही अधिकच महत्त्व आले आहे. अतिशयोक्ती वाटेल, पण घरातून बाहेर पडताना वेळ बघणारेही अनेक जण आहेत. "बाळाचा जन्म' तर फारच संवेदनशील आणि आपुलकीचा विषय, त्यात ते बाळ मुलगा असेल तर विचारायलाच नको.

Monday, February 22, 2016 AT 12:00 AM (IST)

ताकद वाढवायला हवी महिला, त्यांच्यावरचे अन्याय - अत्याचार याविषयी लिहावे तेवढे कमी, अशी सध्या परिस्थिती आहे. जातपंचायतीने एका महिलेला दिलेली अतिशय हीन पद्धतीची शिक्षा, उपचार घेत असलेल्या एका बलात्कारित युवतीवर रुग्णालयाच्या रखवालदारानेच केलेला बलात्कार... या घटना मन विषण्ण करणाऱ्या आहेत. न्यायदान करणाऱ्या अधिकृत न्यायालयांखेरीज अनेक न्यायालये आपल्याकडे आहेत. जातपंचायत त्यापैकीच! त्यांचे न्यायदान वेगळेच असते.

Monday, February 08, 2016 AT 12:00 AM (IST)

महिलांचा हक्क महिलांवर पूर्वीपासूनच अनेक बंधने आहेत. दिवसेंदिवस जशा सुधारणा होतात, तशी ही बंधने वास्तविक कमी व्हायला हवीत. पण महिला, विशेषतः भारतातील महिला याला अपवाद आहेत असे दिसते. इतर अनेक बंधने आहेत, पण ज्या परमेश्‍वराने ही पृथ्वी निर्माण केली, असे आपण आजच्या विज्ञान युगातही समजतो, त्या जगन्नियंत्याच्या दर्शनालाच या महिलांना बंदी आहे. म्हणजे सरसकट नव्हे, पण काही देवांना स्त्रियांचे दर्शन चालत नाही असा समज आहे.

Monday, February 01, 2016 AT 12:00 AM (IST)

जबाबदारी आपलीच! अलीकडे घटस्फोटांचे प्रमाण वाढू लागले आहे, अशी चर्चा अधूनमधून होत असते. त्यात बऱ्याच प्रमाणात तथ्यही आहे. घटस्फोटासाठीची कारणेदेखील अनेकदा अतिशय क्षुल्लक असतात. त्यामुळे समाजातील जाणते लोक चिंता व्यक्त करतात. हे विवाह टिकावेत यासाठी या जाणत्या लोकांबरोबरच न्यायालये, समुपदेशक प्रयत्न करत असतात. या सगळ्या पार्श्‍वभूमीवर, चाळीस किंवा चाळीसहून अधिक वर्षे विवाह टिकल्याची अनेक उदाहरणे असल्याचे निष्पन्न झाले आहे.

Monday, January 25, 2016 AT 12:00 AM (IST)

हिंसाचार कशासाठी? सासू-सून या नात्यावर बरे-वाईट बोलावे तितके कमीच आहे. एकूण प्रमाण बघता वाईट किंवा विनोदीच अधिक बोलले जाते तेही "सासू'बद्दल. सासू म्हणजे कजाग, खाष्ट, दुष्ट, दिवस-रात्र सूनेचा छळ करणारी, प्रसंगी तिचा जीव घेणारी... हे चित्र अगदी जुन्या काळापासून आजपर्यंत असेच आहे, असेच रंगवले जात आहे. त्यात बऱ्याच प्रमाणात तथ्य आहेही. पण नुकताच एक व्हिडिओ व्हायरल झाला आणि हे चित्र एकांगी तर नाही ना, असा प्रश्‍न उपस्थित झाला.

Monday, January 18, 2016 AT 12:00 AM (IST)

याला अंत आहे? महिला, महिलांवरील अन्याय या विषयावर कितीही लिहिले, तरी दुर्दैवाने कमीच पडेल, अशी स्थिती आहे. उच्चशिक्षित स्त्रीपासून अशिक्षित स्त्रियांपर्यंत कोणीही याला अपवाद नाही. "महिला शास्त्रज्ञांकडे अजूनही पूर्वग्रहदूषित नजरेने बघितले जाते. ही परिस्थिती बदलणे हे आपल्यापुढील सर्वांत मोठे व मूलभूत आव्हान आहे. विज्ञान प्लुटोनियमवर संशोधन करू शकते पण ते पुरुषांची मने समृद्ध करू शकत नाही, असे एका प्रसिद्ध शास्त्रज्ञाने म्हटले आहे.

Monday, January 11, 2016 AT 12:00 AM (IST)

यशस्वी आयुष्य बेरोजगारीची समस्या आपल्याला नवीन नाही. चौकाचौकांत दिसणारी टोळकी बघून "कामे करायला नकोत', "घरच्यांच्या जिवावर भटकायला पाहिजे'... अशी उपरोधिक चर्चाही होत असते. या म्हणण्यात तथ्य आहे, यावर विश्‍वास ठेवायला आपल्याला आवडते. मात्र, नुकतीच प्रसिद्ध झालेली आकडेवारी बघता, या चर्चांमध्ये काही प्रमाणातच तथ्य आहे वस्तुस्थिती खूप वेगळी आणि काळजी करायला लावणारी आहे, हे लक्षात येते.

Monday, December 28, 2015 AT 12:00 AM (IST)

संघर्षाला यश पाच फेब्रुवारी 2012 च्या रात्री घरी चाललेल्या 37 वर्षीय महिलेला लिफ्ट देण्याच्या बहाण्याने पाच जणांनी गाडीत घेतले आणि पिस्तुलाच्या धाकाने प्रत्येकाने तिच्यावर बलात्कार केला. त्यानंतर तिला गाडीतून फेकून देण्यात आले. या प्रकरणातील तीन आरोपींना अतिरिक्त सत्र न्यायालयाने नुकतीच दहा वर्षे सक्तमजुरी आणि प्रत्येकी एक लाख रुपये दंड दंड न भरल्यास सहा महिने सक्तमजुरी अशी शिक्षा सुनावली आहे. दोन मुख्य आरोपी अजूनही फरार आहेत.

Monday, December 21, 2015 AT 12:00 AM (IST)

अंमलबजावणी महत्त्वाची महिलांवरील अत्याचार रोखण्यासाठी कितीही उपाययोजना केल्या तरी त्या अपुऱ्याच पडताहेत अशी सध्याची स्थिती दिसते. या पार्श्‍वभूमीवर महिलांचे शोषण अथवा त्यांच्यावर अत्याचार करणाऱ्या गुन्हेगारांची तपास यंत्रणांकडे असलेली यादी राष्ट्रीय पातळीवर प्रसिद्ध करणार असल्याची माहिती केंद्रीय गृहमंत्रालयाने सर्वोच्च न्यायालयाला दिली आहे.

Monday, December 14, 2015 AT 12:00 AM (IST)

क्षमतेची उपेक्षा का? आपण खरोखरच एकविसाव्या शतकात आहोत का, असा प्रश्‍न पडून अस्वस्थता यावी, अशी घटना नुकतीच घडली आहे. एकीकडे महिला प्रगती करत आहेत, यशाची शिखरे गाठत आहेत आता तर फायटर पायलट म्हणूनही त्या काम करू लागतील... म्हणजे महिलांनी काबीज करावे असे अक्षरशः एकही क्षेत्र आज राहिलेले नाही म्हणून त्यांचे कौतुक होते आहे. ते अगदी योग्यच आहे. पण त्याच वेळी याच महिलांना कितीतरी वर्षे मागे नेणारे निर्बंधही आज त्यांच्यावर लादले जात आहेत.

Sunday, November 29, 2015 AT 12:00 AM (IST)

महत्त्व तासांना की ज्ञानाला! राज्य सरकारच्या नव्या शिक्षण धोरणामध्ये शाळेच्या तासांमध्ये वाढ करण्यात येणार होती. शाळांच्या सध्याच्या सहा ते साडेसहा तासांच्या वेळात वाढ होऊन शाळा आठ तास भरणार होत्या. सरकारकडे अशी शिफारस केल्याची बातमी प्रसिद्ध झाली आणि शिक्षण क्षेत्रात प्रचंड गदारोळ झाला.

Monday, November 23, 2015 AT 12:00 AM (IST)

संपादकीय न्याय तर मिळाला... महिलांवर होणारे शारीरिक, मानसिक, भावनिक अत्याचार आपल्याला नवीन नाहीत. त्यानंतर, त्यांचा काहीही दोष नसताना समाजाने त्यांना दिलेली हीन दर्जाची वागणूकही आपल्याला परिचित आहे. अनेकांना हे सगळे खटकतेही पण पुढे होत काहीच नाही. अलाहाबाद उच्च न्यायालयाच्या लखनौ खंडपीठाने यासंदर्भात नुकताच एक आदेश दिला आहे, त्यामुळे अशा महिलांना थोडा तरी न्याय मिळेल, अशी आशा वाटू लागली आहे.

Monday, November 16, 2015 AT 12:00 AM (IST)

...तर शिक्षकांनाच शिक्षा! शाळेतील गुरुजी, छमछम वाजणारी त्यांची छडी, त्यांनी केलेल्या शिक्षा... अशी रसभरीत वर्णने आधीच्या पिढीने सांगितलेली - ऐकलेली आहेत. शिक्षेशिवाय मुलगा अभ्यासच करत नाही किंवा हुशार निघत नाही, यावर गुरुजी व पालकांचे एकमत होते. पण हळूहळू या विचारांत बदल होत गेले. गुरुजींवर मुलगा सोपवून निर्धास्त होणारे पालक, आपल्या पाल्याच्या शिक्षणात - विकासात रस घेऊ लागले. दरम्यान, गुरुजी - मास्तरांचेही "सर' झाले.

Sunday, October 25, 2015 AT 12:00 AM (IST)

स्त्री-क्षमतेचा सन्मान... महिलांनी आपले कौशल्य सिद्ध केले नाही, असे एकही क्षेत्र आज भारतातही नाही. हवाई दलातील "फायटर पायलट' असे एखादे क्षेत्र अपवाद म्हणावे लागेल पण तिथेही आता महिलांचा सहभाग वाढवण्याबाबत प्रयत्न सुरू झाले आहेत. भारतीय हवाई दलाचा 83वा वर्धापन दिन नुकताच साजरा झाला.

Sunday, October 18, 2015 AT 12:00 AM (IST)

वेदना का द्यावी? कुटुंबात असो, सार्वजनिक ठिकाणी असो... महिलांवर होणारे अत्याचार, अन्याय आपल्याला अजिबात नवीन नाहीत. लिहिणे - बोलणे कमी पडेल इतकी ही संख्या दिवसेंदिवस वाढतेच आहे. हे अतिशय चिंताजनक आहे. यात आता पुरुषांच्या होणाऱ्या छळाचीही भर पडत आहे. केवळ महिलांनाच नाही, पुरुषांनाही छळाला सामोरे जावे लागते... ही आतापर्यंत असलेली "कुजबूज' आता मोठ्या आवाजात बदलू लागली आहे.

Sunday, October 11, 2015 AT 12:00 AM (IST)

संस्कृती आणि मुली "मुलींनी रात्री फार वेळ घराबाहेर राहणे, ही आपली संस्कृती नाही. भारतात मुलींच्या अशा "नाईट आउट'ला परवानगी नाही...' असे मत या वेळी व्यक्त केले आहे, केंद्रीय पर्यटन व सांस्कृतिकमंत्री महेश शर्मा यांनी. टीका झाल्यावर त्यांनीही प्रथेप्रमाणे "मी असे म्हणालोच नाही' असे साळसूद स्पष्टीकरण दिले, पण अशा स्पष्टीकरणांना अर्थ नसतो. अशी वक्तव्ये का केली जातात, त्यातून काय समाधान मिळते, हे बोलणारेच जाणोत. पण अलीकडे हे प्रमाण फार वाढले आहे.

Sunday, September 27, 2015 AT 12:00 AM (IST)

आपण असे का वागतो? "जेवायचे ताट द्यावे पण बसायचा पाट देऊ नये' अशी एक म्हण आहे. वि. वा. शिरवाडकर यांचे "नटसम्राट' हे नाटकही याच मध्यवर्ती कल्पनेवर आधारित आहे. इतकी वर्षे झाली ना कोणी यातून शिकले, ना कोणावर याचा परिणाम झाला. ज्येष्ठांच्या दुर्दैवाचे दशावतार अजूनही सुरूच आहेत. मुलांना जीवापलीकडे जपायचे, शिकवून मोठे करायचे आणि अखेरच्या दिवसांत याच मुलांनी आईवडिलांना घराबाहेरचा रस्ता दाखवायचा.

Tuesday, September 08, 2015 AT 12:00 AM (IST)

संपादकीय  पाण्याच्या बचतीची गरज  ऐन पावसाळ्यात पावसाने दिलेली ओढ, अवकाळी पाऊस या गोष्टी आता नित्याच्या झाल्या आहेत, असे म्हणण्याची वेळ आली आहे. तरीही या अस्मानी संकटाला तोंड द्यायला आपण खूप उशिरा जागे होतो आणि त्यानंतर कधी तरी सुरवात करतो. हे ही वर्ष याला अपवाद नाही. सप्टेंबर महिना सुरू झाला, तरी पाऊस नाही, धरणातील साठा झपाट्याने कमी होतो आहे... आणि पाणीकपात करावी का, कधीपासून करावी यावरच विशेषतः पुण्यात चर्चा सुरू आहे.

Sunday, September 06, 2015 AT 12:00 AM (IST)

दुसरी बाजूही महत्त्वाची!  आपण एखादी कृती करतो, ती का करतो? त्यामागे सबळ कारण आहे ना? त्यामुळे कोणावर अन्याय तर होणार नाही ना? होणाऱ्या परिणामांचा आपण विचार केला आहे का? आणि जे करतो आहोत, ते आवश्‍यकच आहे का? या सगळ्या गोष्टींचा विचार करणे अपरिहार्य झाल्याचे अलीकडच्या काही उदाहरणांवरून दिसते आहे. विशेषतः आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करताना ते अधिक जागरूकपणे व जबाबदारीने वापरले पाहिजे, असे वाटू लागले आहे.

Sunday, August 30, 2015 AT 12:00 AM (IST)

सुंदर बालपणासाठी... लहानपणाचे गोडवे सगळेच गात असतात. पण सगळ्यांनाच सुंदर, संस्मरणीय बालपण मिळतेच असे नाही. लादलेले असेल किंवा स्वतःच्या चुकीने झालेले असेल अनेक लहान मुलांचे बालपण कटुतेनेच भरलेले असते. कधी ते घरातून पळून गेल्यामुळे असेल, कधी आलेले वाईट अनुभव असतील पण भरडली जातात ती निष्पाप मनेच! महिला व बालकल्याण मंत्रालयाने प्रसिद्ध केलेला अहवाल असो किंवा नॅशनल क्राइम रेकॉर्डस ब्यूरोने दाखवलेले वास्तव असो, चित्र हेच दिसते.

Saturday, August 22, 2015 AT 12:00 AM (IST)

आपण असे का वागतो? "जेवायचे ताट द्यावे पण बसायचा पाट देऊ नये' अशी एक म्हण आहे. वि. वा. शिरवाडकर यांचे "नटसम्राट' हे नाटकही याच मध्यवर्ती कल्पनेवर आधारित आहे. इतकी वर्षे झाली ना कोणी यातून शिकले, ना कोणावर याचा परिणाम झाला. ज्येष्ठांच्या दुर्दैवाचे दशावतार अजूनही सुरूच आहेत. मुलांना जीवापलीकडे जपायचे, शिकवून मोठे करायचे आणि अखेरच्या दिवसांत याच मुलांनी आईवडिलांना घराबाहेरचा रस्ता दाखवायचा.

Saturday, August 01, 2015 AT 12:00 AM (IST)

मनोगत     कधी उशिरा येणारा, कधी मुसळधार कोसळणारा, कधी संततधार तर कधी दडी मारून रुसून बसलेला पाऊस... मात्र येतो त्या प्रत्येक वेळी नवीन रूप घेऊनच येतो... सृष्टीला नवा बहर देत, भूतलावरील प्रत्येक जिवामध्ये नवचैतन्य निर्माण करत... प्रत्येक ऋतूचे आपले असे वैशिष्ट्य असते. त्यानुसार त्या त्या ऋतूबद्दल आपल्या मनात विविध कल्पना, असंख्य आठवणी घर करून असतात. पावसाळा तरी याला अपवाद कसा असेल? पावसाळ्याचे आणि आपले नाते काहीसे वेगळेच आहे.

Saturday, July 25, 2015 AT 02:14 PM (IST)

 
 
eSakal Group Site लग्नगाठ सकाळ टाईम्स ऍग्रोवन गोमंतक
About Us  |  Contact Us  |  Ad Rate Card
© Copyrights SaptahikSakal.com - All rights reserved.
of
Powered By: