दखल घेणे

संदीप नूलकर
गुरुवार, 7 फेब्रुवारी 2019

शब्दाशब्दांत
 

काय सांगताय काय!
ओटा हा शब्द आपल्याकडे अगदीच सर्रास वापरला जातो. याचा अर्थ स्वयंपाकघरातील स्वयंपाक करण्याचा ओटा. इतकेच नव्हे, तर आपल्याकडील जवळजवळ प्रत्येक दुकानात ज्या पाट्या असतात किंवा अशा दुकानांच्या ज्या जाहिराती असतात, त्यामध्ये ओटा या शब्दाचा नुसताच मराठीत नाही, तर इंग्रजीमध्येही उपयोग केला जातो. 
अर्थातच, ओटा हा शब्द इंग्रजी नाही आणि भारत किंवा महाराष्ट्राबाहेर तो कोणाला समजेल याची खात्रीही नाही. ओटा या शब्दाला ब्रिटिश Kitchen worktop असे म्हणतात. त्यामुळे इंग्रजी बोलायची वेळ आली आणि ओटा हा शब्द समोरच्याला समजला नाही, तर Kitchen worktop असा उल्लेख करून पाहावा. अमेरिकन लोक याला Kitchen countertop असे म्हणतात, तर भारतात काही लोक याला Kitchen counter असे म्हणतात.

आहेत असेही काही शब्द! 
शब्द : Aghast (adjective) 
उच्चार : अगास्ट. 
व्युत्पत्ती : Past participle of Middle English agasten ‘to frighten‘, 
from a- intensive prefix and Old English gestan ‘to terrify,‘ from 
gest ‘spirit, ghost.’ 
अर्थ : Filled with horror or shock, भयचकित. 
वापर : The police was aghast at the cruelty with which the murderer killed his victims.

शब्द : Jab (verb) 
उच्चार : जॅब. 
व्युत्पत्ती : A Scottish variant of job ‘to strike, pierce, thrust,‘ from 
Middle English jobben ‘to jab, thrust, peck‘, a word of unknown 
origin, perhaps imitative. 
अर्थ : To poke roughly or quickly, especially with something sharp 
and pointed, टोचणे, खुपसणे. 
वापर : She jabbed him in the ribs with her finger jokingly.

परदेशी पाहुणे 
क्‍यूब 
The English language has borrowed the word ’cube’ (क्‍यूब) from Greek. It means, a symmetrical three-dimensional shape, either solid or hollow, contained by six equal squares, घन. 
वापर : The ice cubes melted filling half the glass with water.

वा! वा! वाक्‌प्रचार 
Pick someone’s brains म्हणजे (Used informally) To obtain information by questioning someone who is better informed about a subject than oneself, एखाद्या विषयाबाबत आपल्याहून जास्त माहिती असलेल्या व्यक्तीकडून माहिती मिळवणे. 
वापर : A friend called me saying he wanted to pick my brains regarding an entrepreneurship idea he had. 

Be over म्हणजे No longer be affected by, पडत नाही अशा स्थितीत पोचणे. 
वापर : She was so over her ex-husband that it did not matter to her when she heard he wasn’t doing too well.

गल्लत करू नका 
Fret (verb) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे To be constantly or visibly anxious, कुढणे. 
Freight (noun) म्हणजे Goods transported in bulk by truck, train, ship or aircraft, ट्रक, ट्रेन, बाट अथवा विमानाने वाहून नेला जाणारा माल. 
Fret : He fretted at the rising expenses of his household. 
Freight : It is prudent to have freight insured against accidents.

ही कुठली भाषा? 
आपण जो Jelly beans हा शब्द वापरतो, तो अमेरिकेमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीमधला आहे. त्याला ब्रिटनमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीमध्ये Jelly babies असे म्हणतात.

जमली आमची जोडी 
Take हे क्रियापद आणि cognisance या नामाचा एकत्र वापर केला जातो. 
उदा.: The management had taken cognisance of the dissatisfaction brewing among a section of the employees. 
अर्थ : Take cognisance म्हणजे दखल घेणे.

Fail आणि exam या नामांचा एकत्र वापर केला जातो. 
उदा.: He failed his final exam for the second time. 
अर्थ : Fail exam म्हणजे नापास होणे.

आजच्या ठळक बातम्या 
बातमी ः Congress passes the litmus test
बातमीचा अर्थ ः The Congress party performed well in the recent Assembly Elections that were a kind of semi-final before the २०१९ Lok Sabha Elections. 
स्पष्टीकरण ः This headline uses the concept of a litmus test to put the success of the Congress party in the recent Assembly Elections in the right perspective. A litmus test is actually a test for acidity or alkalinity conducted using a litmus paper. The phrase ’litmus test’ is also used in the sense of ’a decisively indicative test.’ 
The headline thus implies that the recently held Assembly Elections were a test to gauge public sentiment about the present BJP government. That the verdict went in favor of the Congress in most states means that the Congress passed this test and indicates how this might mean better success for them in the upcoming २०१९ Lok Sabha Elections as compared to their performance in the previous Lok Sabha Elections.

शब्द एक, अर्थ दोन 
Fling (verb) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) To throw or hurl forcefully, भिरकावणे. 
उदा.: The teacher could not control her anger and flung the duster at the student. 

Fling (noun) A short, spontaneous sexual relationship, अल्प व उत्स्फूर्त लैंगिक संबंध. 
उदा.: As much as they had tried to hide it, everyone was aware of the fling that the actor had with his female co-star. 

Slide (noun) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) A structure with a smooth sloping surface for children to slide down, घसरगुंडी. 
उदा.: The colorful slide was the newest attraction in the children’s park. 

Slide (noun) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) A rectangular piece of glass on which an object is mounted or placed for examination under a microscope, सूक्ष्मदर्शक यंत्राखाली ठेवला जाणारा काचेचा आयताकृती तुकडा ज्यावर तपासणीसाठी एखादी गोष्ट ठेवली जाते. 
उदा.: The technician took a drop on blood on a slide and viewed it under the microscope.

संबंधित बातम्या