लक्ष ठेवणे

संदीप नूलकर
सोमवार, 16 डिसेंबर 2019

शब्दाशब्दांत
 

काय सांगताय काय!
इंग्रजीमध्ये नामाची षष्ठी करताना आपण नेहमीच ‘Apostrophe’ आणि त्यानंतर ’s’ चा वापर करतो. वर्णमालेतील कुठल्याही अक्षरापुढे ’s’ वापरताना आपल्या मनात कुठलाही प्रश्न येत नाही. 
परंतु वर्णमालेमध्ये एक अक्षर असे आहे, की त्या अक्षराने जर शब्दाचा शेवट होत असेल तर मात्र अनेक लोकांच्या मनात संभ्रम निर्माण होतो. ते अक्षर म्हणजे ‘S’. ‘My son’s friend’ किंवा ‘My daughter’s teacher’ हे सरळ सोपे आहे. पण Boss सारखा शब्द असेल तर ‘s’ चे नेमके काय करायचे? 
काही लोक ‘s’ ने शेवट होणाऱ्या शब्दापुढे apostrophe जोडतात. परंतु शुद्धलेखनाच्या नियमांप्रमाणे तसे करणे तितकेसे योग्य नाही. शब्दाचा शेवट जरी ‘s’ ने होत असेल तरी apostrophe + s चा  उपयोग करावा. उदा. Boss’s cabin किंवा Charles’s book. या नियमाचा अपवाद म्हणजे प्राचीन काळातील व्यक्तींचा नावे. 
उदा. Laws of Moses (and not Moses’s laws) किंवा Temple of Isis (and not Isis’s temple). 

आहेत असेही काही शब्द! 
हारनेस
शब्द : Harness (verb)    उच्चार : हारनेस. 
व्युत्पत्ती : From Old French harnois, a noun of broad meaning: "arms, equipment; harness; male genitalia; tackle; household equipment", perhaps from Old Norse *hernest  "provisions for an army," from herr “army” and nest "provisions". German Harnisch "harness, armor" is the French word, borrowed into Middle High German. 
अर्थ : An arrangement of straps for fastening something such as a parachute to a person’s body or for restraining a young child, अंगावर एखादी गोष्ट बांधण्याकरता वापरलेले पट्टे. 
वापर : The paraglider plummeted to the ground after his safety strap snapped.

प्रॉडिगल
शब्द : Prodigal (adjective) 
उच्चार : प्रॉडिगल. 
व्युत्पत्ती :  From Middle French prodigal and directly from Late Latin prodigalis, from Latin prodigus "wasteful," from prodigere "drive away, waste." 
अर्थ  : Wastefully extravagant, उधळपट्टी करणारा, खर्चीक. 
वापर :  Through his books, the author often poked fun at the rich and their prodigal sons. 

परदेशी पाहुणे 
नॉस्टॅल्जिया 
The English language has borrowed the word ‘nostalgia’ from Latin. It means, a sentimental longing or wistful affection for a period in the past, घराची किंवा मागील (भूतकालीन) आयुष्याबद्दल वाटणारी ओढ. 
वापर :  Visiting his hometown after living abroad for decades was pure nostalgia.

वा! वा! वाक्‌प्रचार 
Treat something lightly  म्हणजे To regard something as unimportant, फार महत्त्व न देणे. 
वापर : Being a family of progressive thinkers, conventional education was treated very lightly in their family. 
At a rate of knots (Used informally) म्हणजे Very fast, खूप जोरात, जलद. 
वापर : Running at a rate of knots, he overtook most of his competitors.

गल्लत करू नका 
Croon (verb) म्हणजे To hum or sing in a soft, low voice, गुणगुणणे. 
Crown (noun) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे Circular ornamental headdress, मुकुट. 
Croon : The lead singer crooned romantic songs much to the satisfaction of the crowd. 
Crown : The former Congress President, the article criticised, looked more and more like a prince without a crown.

ही कुठली भाषा? 
आपण जे ‘Lollipop man’ किंवा ‘Lollipop lady’ हे शब्द वापरतो ते ब्रिटनमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीमधले आहेत. त्यांना अमेरिकेमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीमध्ये ‘Crossing guard’ असे म्हणतात. A lollipop man or woman is the one who is employed to help children cross the road safely near a school by holding up a circular sign on a pole to stop the traffic.

जमली आमची जोडी
Keep या क्रियापदाचा आणि track या नामाचा एकत्र वापर केला जातो. 
उदा. The owner kept track of every little expense his employees incurred. 
अर्थ : Keep track म्हणजे To keep an eye on, लक्ष ठेवणे.

Make या क्रियापदाचा आणि way  या नामाचा एकत्र वापर केला जातो. 
उदा. He moved his car to the side of the road, making way for the truck to pass. 
अर्थ : Make way म्हणजे जागा करून देणे.

आजच्या ठळक बातम्या 
बातमी : BJP on song, Congress & NCP on prayer 
बातमीचा अर्थ : The BJP looks more like to win the State elections as compared to the Congress or the NCP.
स्पष्टीकरण : The headline uses two phrases to convey the prospects of the major political parities in the state. While ‘on song’ is a phrase that means ‘to perform well’, the headline coins the phrase ‘on prayer’ to mean ‘not doing well’. Together it beautifully conveys the contrast between the poll-readiness of the parties.

शब्द एक, अर्थ दोन 
Page (noun) : (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ)  म्हणजे One or both sides of a sheet of paper in a book, magazine, newspaper or other collection of bound sheets, पान. 
उदा. He tore a page from his notebook and offered it to his teacher. 

Page (noun) : (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ)  म्हणजे A significant event or period considered as a part of a longer history, पान. 
उदा. BJP massive victory turned a page in India’s electoral history. 

Flip (verb) : (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे To turn over or cause to turn over with a sudden quick movement, उलटणे. 
उदा. The airplane flipped before spiraling down. 
Flip (verb) ः (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे To buy and sell something, especially shares or property, quickly in order to make a profit, विकत घेणे किंवा विकणे. 
उदा. Traders often flip the shares they buy within a short time.
 

संबंधित बातम्या