समाधानाचे उद्‍गार 

संदीप नूलकर
सोमवार, 3 फेब्रुवारी 2020

शब्दाशब्दांत
माहिती असलेल्या-नसलेल्या असंख्य शब्दांविषयी बरेच काही...

काय सांगताय काय!
‘Beware of dogs’ किंवा ‘Beware of dog’ अशा पाट्या आपण सर्वांनीच पाहिल्या असतील. काही पाट्यांवर तर चक्क ‘Be aware of dogs’ असे लिहिलेले असते. अर्थातच या सर्व पाट्यांवरील मजकुरामध्ये व्याकरणाच्या चुका आहेत. नाहीतर हा टिपणाचे प्रयोजन ते काय बरे राहिले असते? तर असे आहे, की जेव्हा लोक ‘Beware of dogs’ लिहितात तेव्हा बहुधा त्यांच्याकडे एकच कुत्रा असतो. ‘Beware of dog’ हे पण चुकीचे आहे कारण त्यामध्ये ‘dog’ किंवा ‘dogs’ त्याआधी ‘the’ वापरलेला नाही. इंग्रजीमध्ये नामाच्याआधी ‘a’ किंवा ‘the’ वापरणे आवश्यक असते. ‘Be aware’ हे तर पूर्णपणे चुकीचे आहे. जेथे ‘beware’ हा शब्द धोका दर्शवतो, तेथे ‘be aware’ या शब्दांमधून फक्त आपल्या सभोवतालातील गोष्टींबाबत भान ठेवायला सांगणे एवढाच उद्देश असतो. या दोन वाक्यांमधून दोन्हीतील फरक स्पष्ट होईल. 
Beware of the dog. He might bite you. 
Be aware! There is a dog. You might step on him.

आहेत असेही काही शब्द! 
शब्द : Maudlin (adjective)   उच्चार : मोड्‌लिन. 
व्युत्पत्ती : From Middle English proper name Maudelen, from Magdalene (Old French Madelaine), woman's name, originally surname of Mary the repentant sinner forgiven by Jesus in Luke vii.37 Meaning "characterized by tearful sentimentality, over-emotional" is recorded by 1630s. Also in old slang "tipsy, foolish from drink", from maudlin-drunk "in the sentimental and tearful stage of intoxication." 
अर्थ : Talking in a silly, emotional way, often full of pity for yourself, especially when drunk, दारूच्या नशेमध्ये आचरटासारखे किंवा भावूक होऊन बोलणे. 
वापर : His friends avoided having a drink with him, fearing his maudlin behaviour.

शब्द : Aeon (noun)   उच्चार : इयन. 
व्युत्पत्ती : From Late Latin 
अर्थ : An indefinite and very long period of time, दीर्घकाळ. 
वापर : I met my college friend over coffee. It seemed like I had met him after eons.

परदेशी पाहुणे 
युरेका 
The English language has borrowed the word ‘Eureka’ from Greek. It means, a cry of joy or satisfaction when one finds or discovers something, एखादी गोष्ट सापडताच किंवा एखाद्या गोष्टीचा शोध लागताच काढलेले आनंदाचे अथवा समाधानाचे उद्‍गार. 
वापर : Finding a shorter route to his office was a eureka moment for him.

वा! वा! वाक्‌प्रचार 
All-singing, all-dancing (British informal) म्हणजे Having a large number and variety of impressive of features, अनेक आकर्षक वैशिष्ट्ये असणारी वस्तू. 
वापर : The latest iPhone is indeed the all-singing, all-dancing phone that the company claimed it was. 
Like a rat up a drainpipe (British informal) म्हणजे Very quickly or eagerly, पटकन. 
वापर : He was late for his date, so he shot up the stairs like a rat up a drainpipe as soon as he got off from the taxi.

गल्लत करू नका 
Tear (noun) म्हणजे A drop of clear salty liquid secreted from glands in a person’s eye, अश्रू. 
Tare (noun) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे The weight of a motor vehicle, railway carriage, or aircraft without its fuel or load, इंधन किंवा सामानाखेरीज वाहनाचे वजन. 
Tear : A small tear rolled down her pink rosy cheeks. 
Tare : The platform caved in under the significantly high tare weight of the vehicle.

ही कुठली भाषा? 
आपण जो ‘Loose cover’ हा शब्द वापरतो तो ब्रिटनमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीमधला आहे. त्याला अमेरिकेमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीमध्ये ‘Slipcover’ असे म्हणतात. A loose cover is a removable fitted cloth cover for a chair or a sofa.

जमली आमची जोडी 
Fake या क्रियापदाचा आणि illness या नामाचा एकत्र वापर केला जातो. 
उदा.: John faked illness so that he could stay back home and not go to office. 
अर्थ : Fake illness म्हणजे To lie about being ill, तब्येत बरी नसल्याचे खोटे सांगणे. 

Fit या क्रियापदाचा आणि rage या नामाचा एकत्र वापर केला जातो. 
उदा.: He threw the vase at her in a fit of rage. 
अर्थ : Fit of rage म्हणजे रागाच्या भरात.

आजच्या ठळक बातम्या 
बातमी : Murmurs silenced!  
बातमीचा अर्थ : The BJP has silenced voices of dissent within its state unit.
स्पष्टीकरण : The headline uses only two words to convey powerfully how the BJP has managed to silence senior party leaders, who were voicing their displeasure against the Chief Minister, by not giving them party nominations.

शब्द एक, अर्थ दोन 
Pick (verb) – (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) To choose someone or something from a number of alternatives, निवडणे. 
उदा.: He was picked to represent the country at the World Championship. 

Pick (verb) – (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे To repeatedly pull at something with one’s finger, बोटाने ओढणे, कोरणे. 
उदा.: He had this disgusting habit of picking his nose. 

Flop (verb) – (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे To fall, move or hang in a loose and ungainly way, पडणे. 
उदा.: His hair flopped on his eyes making him looking unkempt. 

Flop (noun) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे A total failure, हरलेला, अपयशी. 
उदा.: The movie was a big flop.

 

संबंधित बातम्या