शब्दाशब्दांत

संदीप नूलकर, व्यावसायिक अनुवाद कंपनीचे संचालक 
सोमवार, 14 सप्टेंबर 2020

शब्दाशब्दांत 

लक्ष वेधून घेणे 

काय सांगताय काय! 
लॉकडाउनमुळे अनेक दिवसांच्या विश्रांतीनंतर शब्दाशब्दांत हे सदर लिहायला घेतले आणि वाटले की खूपच दिवसांनंतर आपली भेट होते आहे.. तर आज जरा ‘A lot many’ या ‘खूप’ या अर्थाने वापरल्या जाणाऱ्या शब्दाबाबत लिहावे. ‘I am writing this column after a lot many days’ असा अनेक लोक त्याचा उपयोग करतात. 

होय. बरोबर ओळखलेत तुम्ही. असे म्हणणे योग्य नाही. म्हणून तर त्याबाबत लिहायचे ठरवले. कारण सोपे आहे. ‘A lot many’ आणि ‘Many’ या दोन्हीचा अर्थ ‘A large amount’ असा होतो. म्हणजे हे समानार्थी शब्द झाले आणि दोन समानार्थी एक मागोमाग वापरणे चुकीचेच आहे. तेव्हा ‘खूप’ या अर्थाने काही वापरायचे झाले तर केवळ ‘A lot of’ किंवा ‘Many’ या पैकी एकाचा उपयोग करावा, दोन्हीचा एकदम नाही. 

आहेत असेही काही शब्द! 
हायासिंथ 
शब्द - Hyacinth (noun) 
उच्चार - हायासिंथ. 
व्युत्पत्ती - From Old French jacinte and Medieval Latin jacintus, ultimately from Greek hyakinthos, which is probably ultimately from a non-Indo-European 
Mediterranean language. 
अर्थ - A bulbous plant of the lily family, with straplike leaves and a compact spike of bell-shaped fragrant flowers, पाणवनस्पती. 
वापर - The river was infested with hyacinth, which made swimming nearly impossible. 

क्रिपस्कूलर 
शब्द - Crepuscular (adjective) 
उच्चार - क्रिपस्कूलर. 
व्युत्पत्ती - From Latin crepusculum "twilight, dusk," related to creper "obscure, uncertain," from Proto-Italic *krepos "twilight."                               
अर्थ - Resembling or relating to twilight, तिन्हीसांजेसारखा किंवा त्याच्याशी संबंधित (संधिप्रकाश). 
वापर - The domestic house cat is a crepuscular animal since it is active primarily at dawn and dusk. 

परदेशी पाहुणे 
चाईटगाईस्ट 
The English language has borrowed the word ‘Zeitgeist’ from German. It means, the characteristic spirit or mood of a particular historical period, ऐतिहासिक काळातील वातावरण. 
वापर - The novel perfectly captured the zeitgeist of the 1940s. 

वा! वा! वाक्प्रचार 
Make do and mend म्हणजे To manage with and repair the possessions one already has rather than buying replacements, नवीन घेण्याऐवजी दुरुस्त करून वापरणे. 
वापर - Their poverty had taught the family to make do and mend. 

This side of the grave म्हणजे In life, या आयुष्यात. 
वापर - I am done with you. I don’t wish to see you again this side of the grave. 

गल्लत करू नका 
Slick (Adjective) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे Smooth and glossy, गुळगुळीत व चमचकीत. 
Sleek (Adjective) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे A person having wealthy and well-groomed appearance, टापटीप. 
Slick : She was a pretty girl with a slick ponytail. 
Sleek : The sleek and endearing professor was loved by all. 

ही कुठली भाषा? 
 आपण जो Mangetout हा शब्द वापरतो तो ब्रिटनमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीमधला आहे. त्याला अमेरिकेमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीमध्ये Snow pea असे म्हणतात. A mangetout is a pea of a variety with an edible pod. 

जमली आमची जोडी 
Attract या क्रियापदाचा आणि attention या नामाचा एकत्र वापर केला जातो. 
उदा. The way he dressed always attracted attention. 
अर्थ - Attract attention म्हणजे लक्ष वेधून घेणे. 

Keep या क्रियापदाचा आणि company या नामाचा एकत्र वापर केला जातो. 
उदा. Living alone isn’t difficult if you have a pet to keep you company. 
अर्थ - Keep company म्हणजे साथीला असणे. 

आजच्या ठळक बातम्या 
बातमी - Fervour abounds as Bappa arrives 
बातमीचा अर्थ - Excitement is in the air as the Ganesh festival begins. 
स्पष्टीकरण - The headline uses our favourite pet name for Lord Ganesh, ‘Bappa’, and using the brief yet impactful words ‘fervour abounds’ hints at how people are excited to bring home his idol despite the pandemic. 

शब्द एक, अर्थ दोन 
Leap (verb) - (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) To jump or spring a long way, लांब उडी मारणे. 
उदा. The tiger leapt at the deer. 

Leap (noun) - (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) A group of leopards, चित्त्यांचा कळप. 
उदा. A leap of leopards were seen at the pond. 

Sap (noun) - (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे Vigour or energy, जोम, उत्साह. 
उदा. Youth is a time when the sap is at its peak. 

Sap (verb) (अनेक अर्थांपैकी एक अर्थ) म्हणजे Gradually weaken or destroy, हळूहळू अशक्त होणे किंवा नष्ट होणे. 
उदा. Dirty politics tends to sap the joy of living out of people.

संबंधित बातम्या